آموزش و فنون لایحه نویسی


آموزش و فنون لایحه نویسی

در مورد آموزش لایحه نویسی باید گفت که آموزش خاصی نمی خواهد ، وکلا به‌جای زیاده نویسی باید سعی کنند کل مطلب را درلایحه بنویسند. دکتر شمس می‌فرمود در دادخواست همه تیرهای خود را بیاندازید و تیری برای روز مبادا نگه ندارید که روز مبادایی وجود ندارد.البته برخی هم اعتقاد دارند که دادخواست باید کوتاه باشد که دست خواهان برای طرف مقابل باز نشود ودرحین رسیدگی اقدامات لازم را انجام دهیم.

برخی تصور می کنند که مهارت در کلام و بکارگیری فن بیان در جلسات محاکم، مهمترین روش برای دفاع و پاسخ به دعواست. چنین تصوری ممکن است که در مورد معدود دعاوی کیفری صادق باشد ولی قطعاً در آنجا نیز کفایت نمی کند.

از آنجا که نظام حقوقی کشور ما یک نظام حقوقی “نوشته” و “مدوّن” (writen law) است، لذا آئین دادرسی آن نیز وفق مقررات و موازین مدون قانونی و مستند به اسناد و ادلّه مثبته انجام می پذیرد و قاضی بر اساس تشریفات قانون و آنچه در پرونده به عنوان سند یا مدرک ارائه شده است داوری و قضاوت می کند. سخنرانی و سخنوری در جلسات چنین دادگاههایی، عملاً جز اتلاف وقت و از دست دادن فرصتهای دفاع نیست. بنابراین، اتخاذ طرح دفاعی مناسب و پاسخ مناسب به هر دعوا (اعم از حقوقی و کیفری) مهمترین و حساس ترین وظیفه ی یک وکیل خوب است.

از آنجا که دفاع و پاسخ به دعوا مربوط به خوانده یا مشتکی عنه است، لذا این شخص ابتداء باید با دقت در سوابق و مستندات ارائه شده توسط خواهان یا شاکی و با توجه به نحوه طرح دعوا و مفاد و محتوای دعوای وی و با توجه به تشریفات ثبت و جریان دعوا ایرادات قانونی مربوط به دعوا را شناسائی و از هریک از آنها در فرصت مناسب برای دفاع از خود و رد دعوای طرف استفاده نماید.

علاوه بر این، با توجه به محتوای دعوا باید از آمادگی و مهارت لازم برای دفاع در ماهیت دعوا نیز برخوردار باشد. تمامی این اقدامات باید با دقت تمام و با ریزبینی لازم انجام شود و تماماً نیز باید با ارائه و ثبت لایحه و یا درخواست ثبت اظهارات در صورتجلسات دادگاه انجام شود. زیرا قاضی پرونده پس از خاتمه جلسه دادگاه، اساساً و صرفاً براساس آنچه بصورت مکتوب در پرونده ثبت شده است، اتخاذ تصمیم خواهد نمود و تلاش هریک از طرفین دعوا برای فضا سازی در جلسات دادگاه و اصرار بر اظهارات شفاهی به جای ارائه لوایح مکتوب، امری عبث و بیهوده است و چنین روشی در مورد وکلای دادگستری به عنوان یک کار غیرحرفه ای و عملاً به زیان موکلین ایشان است که به نوبه خود متضمن مسئولیتهای قانونی و اخلاقی برای وکیل است.

موازین قانونی مربوط به رسیدگی قضائی به دعاوی (اعم از حقوقی و کیفری) دارای جزئیات بسیار و پیچیدگی های حقوقی است و استفاده از امکانات و فرصتهای قانونی برای دفاع و پاسخ به دعوا، در واقع، مهمترین و مؤثرترین اقدام در جریان دادرسی محسوب می شود.

توصیه می‌گردد در این خصوص جلد 2 کتاب دکتر شمس خوانده شود با وجود این فکر می‌کنم لایحه نویسی یک مهارت تجربی است و با خواندن آرای قضایی قدرت استدلال شما شکوفا می‌شود توصیه می‌کنم به سایت معاونت آموزشی قوه قضاییه بروید در قسمت انتشارات کل کتابهای قوه قضاییه کتابهایی با موضوع نمونه دادخواست و لایحه نویسی وجود دارد همچنین میتوانید به کتاب نحوه عملی تنظیم و نگارش انواع لایحه دفاعیه در دعاوی حقوقی تألیف منصور اباذری ‌فومشی نیزرجوع کنید. یا از لینک اینجا کتاب نگارش دادخواست را دانلود کنید.

درنوشتن لایحه دفاعیه چند نکته حائز اهمیت است :
1- مطالعه پرونده

2- نت برداری از حساسترین موارد قید شده در پرونده
3- اگر وکیل خواهان یا شاکی هستید اظهارات متهم یا خوانده دربدو پرونده اواسط و آخر آن مطابقت شود درصورتی که وکیل متهم یاخوانده باشید عکس فوق عمل شود
4- چنانچه شاهدی در پرونده شهادتی داده مطابقت نمودن اظهارات آنها درطول جلسات

5- چهار روز قبل ازجلسه ، کنترل نمودن اخطاریه‌ها ( این را بدین خاطر عرض میکنم که اگر نسخه ثانی اخطاریه طرف مقابل به‌دادگاه ارائه نشده بلافاصله از کلانتری مربوطه درخواست می‌شود که هرچه زودتر تا قبل ازجلسه تقدیم دادگاه کند چون درغیر این‌صورت جلسه محکمه 
تجدید می‌شود
6- خوانا نوشتن لایحه و خودداری از نکاتی که ربطی به پرونده مفتوحه ندارد

7- استدلال محکمه پسند ازموکل واستناد به مواد قانونی .

8- در مواردی که پرونده حقوقی است دقت کردن ازخواسته خواهان با ابطال نمودن هزینه دادرسی چون در بعضی ازموارد عدم دقت درچنین مواردی که هزینه کامل باطل نشده باعث تجدید جلسه می‌شود واین امر باعث اطاله دادرسی می‌شود

 9- درصورتی که وکیل مقابل شما است کنترل نمودن تمبر مالیاتی وی: قدرت فن دفاع یک وکیل از موکل یا موکلین و تکنیک وی در دفاع باعث عدم تضییع حقوق موکل یا موکلین خود می شود یک وکیل درجلسات دادگاه میبایست منظم با دقت و با حوصله تا پایان جلسه حضور داشته باشند چون دیده شده برخی وکلا در بعضی از جلسات قبل از اتمام جلسه ” محکمه رو ترک می کنند و اظهار میدارند که بعدا میام امضا میکنم که این چنین حرکاتی برای یک وکیل ، آینده وزینی نخواهد داشت اگر اصل را بر این بگذاریم که وکلای عزیز تداخل جلسات دارند باید قبل از جلسات برنامه ریزی کنند که درجلسه مهمتر حضور فیزیکی داشته باشند و در دیگر جلسه لایحه دفاعیه تقدیم دادگاه کنند

10 – ضمنا در مورد چک  ، چنانچه خواستید حقوقی دعوی مطرح کنید باید دادخواست تکمیل کرده با استناد به قانون تجارت و ایین دادرسی مدنی مطالبه مبلغ چک خسارات دادرسی و خسارت تاخیر تادیه و حق الوکاله خویش را به دادگاه عمومی ارائه نمایید. و چنانچه کیفری اقدام کردید البته با شرایط خاص خود که لازم است قانون صدور چک را دقیق مطالعه نموده و شکایت خود را به دادسرا ارایه نمایید.

11ـ پیش از شروع به نوشتن ، توجه به شکل و ظاهر و رعایت نکاتی که موجب ایجاد جذابیت نهایی گردد ، از اهمیت خاصی برخوردار بوده و نویسنده می بایست به انتخاب نوع کاغذ از حیث سفیدی و شفافیت آن و نوع سربرگ که حاوی طراحی زیبا باشد و همینطور رنگ قلم توجه کامل داشته باشد ، چرا که رعایت ظاهر مکاتبات نشانگر سلیقه و خوش ذوقی نویسنده و چه بسا هوش و ذکاوت وی نیز می باشد .

12ـ توجه به نگارش شکل صحیح کلمات

بعضاً دیده شده است که افراد علیرغم ناآگاهی از شکل صحیح کلمات از آن ها استفاده کرده و آنچه را که شنیده اند به قلم می کشند ، در صورتیکه معنادارترین کلمات در صورتیکه غلط تلفظ شده یا به اشتباه نگاشته شوند موجب کسر ارزش و اعتبار کلمه و نویسندۀ آن می گردد ، بنابراین می بایست در صورت نا آشنایی با لفظ کلمات ، از بکار بردن آن خودداری گردد .

13 ـ رعایت علائم و نشانه های ادبی در ابتدا ، انتها و به فراخورجایگاه و نوع جمله نیز ، بسیا ر مهم و ضروری بوده ، چراکه بعضاً عدم استفاده از بعضی علائم و نگاره های ادبی موجب تغییر معنی ومفهوم جمله می گردد .

14 ـ انتخاب الفاظ اداری و رسمی

دقت در انتخاب عبارات و کلمات نیز بسیار مهم و اساسی است ، چراکه بعضی الفاظ که به طور روزمره در محاورات مورد استفاده واقع می گردد در مکاتبات اداری و به ویژه قضایی محلی از اعراب نداشته و شبهه کم ارزش انگاشتن مخاطب را ایجاد می نماید و هرچند در برگیرنده منظور اصلی نگارنده باشد ، موجب ایجاد بی اعتباری در متن نگاشته شده می گردد .

15 ـ استفاده از کلمات احترام آمیز در آغاز و پایان هر متنی نشانگر شخصیت نگارندۀ متن بوده و اساساً موجب توجه بیشتر خواننده به متن نوشته شده می شود .

16 ـ مکاتبات اداری می بایست با تیتر و عنوان دقیق مخاطب تهیه شود و متضمن سمت و جایگاه وی باشد و این موضوع نیز بیانگر آگاهی و اطلاع نگارنده از جایگاه مخاطب و موضوع مورد نگارش است .

17 ـ رعایت اختصار در مکاتبات اداری و قضایی (رسمی ) نیز دارای اهمیت ویژه ای است و نگارنده می بایست با استفاده از جملات کوتاه ومختصر منظور و هدف و خواسته خویش را بیان نموده و از اضافه گویی پرهیز نماید چراکه نتیجۀ تهیه نوشته های طولانی ، ایجاد بی حوصلگی در خواننده و عدم توجه به اصل موضوع بوده و نهایتاً هدف نویسنده از تهیه نامه یا نوشته تأمین نمی گردد .

18 ـ تسلط نگارنده بر موضوع ، موجب نگارش متنی کامل و جامع می گردد ، بنابراین تا زمانیکه آگاهی و اطلاع کامل از ماوقع نداریم نمی بایست دست به قلم برده و اقدام به کتابت نمائیم .

19 ـ در صورت تهیه لوایح قضایی ، اشارۀ دقیق به مستندات با ذکر شماره و تاریخ و صفحۀ قرارگیری مستند ، موجب سهولت در دستیابی به آن بوده و لایحه تنظیمی را دارای ارزش و اعتبار خاصی می نماید .

20ـ در مکاتبات حقوقی حتی الامکان می بایست از الفاظ حقوقی استفاده نمود تا تفاوت تهیه لوایح و دادخواست ها توسط حقوقدانان و افراد فاقد تحصیلات حقوقی مشخص گردد ، چراکه خوانندۀ متخصص به محض احراز نگارش متن توسط حقوقدان ، نگرش ویژه ای نسبت به کلیه الفاظ به کار رفته خواهد داشت .

21 ـ متون تهیه شده می بایست عندالاقتضا به بخشهای و فصول و باب ها و …. تقسیم گردد تا امکان تفکیک مطلب برای خواننده فراهم آید .

22 ـ یکی از ضروریات ایجاد توانایی در نگارش صحیح حقوقی ، ممارست و تمرین و بهره گیری از متون تهیه شده توسط صاحب نظران و اهل فن می باشد ، بنابراین فرض اینکه مطالعه مکاتبات دیگران ، کپی برداری تلقی می گردد اشتباه است ، چه بسا شعرای به نام علیرغم دارا بودن استعداد ذاتی ، دلیل و عامل سرودن شعر را مطالعه وافرشعر شعرای دیگر عنوان نموده اند .

23 – استناد به شماره مواد قانونی در لوایح تقدیمی و دادخواست های تنظیمی حسب مورد ، جایگاه و مقتضیات خاصی را می طلبد ، با توجه به اینکه عرفاً اثبات حکمی به عهده قضات بوده و اثبات موضوعی به عهده اصحاب دعوی است ، لذا بهتراست در دادخواست های تنظیمی صرفاً به اصل موضوع و یا فحوی قوانین اشاره گردد و استناد دقیق به مواد قانونی با ذکر شماره آن ها بعضاً موجب ایجاد اختلال در دادرسی می گردد ، و لیکن در لوایح تقدیمی به دادگاه می بایست سعی در استناد و اشاره دقیق به قوانین مربوط گردیده و بدین وسیله موجب سهولت در رسیدگی و تطبیق دعوی یا دفاع از دعوی با قانون گردد .

24ـ احتراز از تکرار خواه درموضوع و خواه در کلمات خاص چرا که تکرار به منزلۀ عدم تسلط نگارنده بر آیین نگارش و موضوع نگارش است .

25 ـ تقسیم مطالب معنونه به پاراگراف از اهمیت خاصی برخودار بوده و موجب اختلاط در موضوع نمی گردد .

26 ـ شروع به نگارش هر متنی اعم از لایحه یا دادخواست مستلزم مقدمه چینی ، شرح ماوقع ، مستندات و در نهایت خواسته نگارنده است بنابراین جابجایی هر یک از این موارد در متن تنظیمی موجبات سردرگمی مخاطب و عدم دستیابی نگارنده به هدف خویش می گردد .

امید است با رعایت نکات فوق، توفیق در تهیه متن قابل قبولی فراهم گردد .

 

24 thoughts on “آموزش و فنون لایحه نویسی”

  1. Farnaz گفت:

    سلام
    مطلب بسیار خوب٬ مفید و مختصر

    1. آرمان رستمی گفت:

      سلام ,سپاس به حسن توجه شما

      1. الهام گفت:

        با سلام.بسیار مطالب مفید و مختصر بود. نهایت بهره را بردم.

        1. آرمان رستمی گفت:

          با سلام امید است مفید فایده قرار گرفته باشد

  2. علی گفت:

    بسیارعالی و کامل توضیح داده شده.خیلی ب من کمک کرداین مطالب تایه لایحه دفاعیه مناسبی به دادگاه ارائه بدم.باتشکرازهمه اساتید

    1. آرمان رستمی گفت:

      خداروشکر که توانسته ام کمکی کنم

  3. مسلم گفت:

    سلام ، سپاس از زحمات شما

    1. آرمان رستمی گفت:

      سلام امید است که مفید فایده قرار گرفته باشد

  4. مسلم گفت:

    سلام ، سپاس از زحمات شما ، استفاده کردم متشکرم

  5. رفیعی گفت:

    سپاس از متن زیبا و مفید شما

    1. آرمان رستمی گفت:

      سلام گامی هر چند کوچک است ولی در وسع بضاعت بوده است

    2. آرمان رستمی گفت:

      خواهش

  6. حسن گفت:

    در صفحه استاد ناصر زنگباری این مطالب قید شده کپی بدون ذکر عنوان خلاف قوانین محسوب میشود باشد که تربیت شود

    1. آرمان رستمی گفت:

      سلام دوست عزیز متاسفانه به مطالب توجه نکردید و متاسفانه این گونه ادبیات هرچند قابل پاسخگویی نیست ولی وظیفه خود می دانم که این چند کلمه را بنویسم و اگر منظور شما این سایت است http://nasserzangbari.com/%D9%81%D9%86-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C/ قضاوت را به عهده خوانندگان محترم میگذارم باشد که همه ما تربیت شویم

  7. یاسر گفت:

    سلام مفیدومختصر، کسی هست بتواند کمکم کند برای نوشتن یک لایحه09357191299

    1. آرمان رستمی گفت:

      با سلام با توجه به فرم تماس با مدیر سایت هماهنگ کنید

  8. اشراقی ف گفت:

    سلام
    چناب آقای آرمان رستمی
    صداقت ومعرفت درنوشته هایتان موج میزندبسیارخرسندخواهم بود مشاورکاردانی چون شمابابنده همکاری کند
    اگرمایلیدشماره مبایلتان رابرایم بفرستید 09122417593
    اشراقی

    1. آرمان رستمی گفت:

      با درود خدمت شما
      باعث افتخار است برای بنده که خدمت شما باشم

  9. فتحی گفت:

    با سلام.در صورت امکان جهت یادگیری لایحه نویسی درخواست کمک دارم.

    1. آرمان رستمی گفت:

      با سلام رشته شما حقوق است؟واینکه از سوابق خودتان بفرمایید تا راهنمایی های لازم انجام شود

  10. محمدرضامیری گفت:

    سلام مطالب شما عالی بود

  11. سجاد گفت:

    بسیار عالی بود

  12. شیوا گفت:

    با عرض سلام و وقت به خیر
    بسیار مطالب مفید و قابل توجه بود سپاسگزارم
    من به تازگی در آزمون وکالت پذیرفته شدم و اول راه هستم امکانش هست که بتونم از آموزش های شما در مورد مسائل کاربردی مثل لایحه نویسی یا فنون مشاوره و … استفاده کنم؟

    1. آرمان رستمی گفت:

      با درود وابراز خرسندی که شما همکار محترم از مطالب سایت بنده دیدن فرمودید .امیدوارم بتوان کمکی در حد توان انجام دهم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *